​නෙතන්යාහුගේ රහසිගත අබුඩාබි සංචාරය තහවුරු වෙයි!

ඉකුත් සති අන්තයේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ නිරත වූ සංචාරය අතරතුර, ඉශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු (Benjamin Netanyahu) සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති ෂෙයික් මොහොමඩ් බින් සයිඩ් අල් නහ්යාන් (Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan) අතර හමුවක් සිදු වූ බව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තහවුරු කර ඇත.
ඉශ්‍රායල නායකයා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ අගනුවර වන අබුඩාබි වෙත සිදු කළ මෙම රහසිගත සංචාරයෙන් පසු දිනකදී, එනම් සඳුදා පස්වරුවේ මෙම තහවුරු කිරීම සිදු කෙරිණි. මෙම සංචාරය සිදුවූයේ ඉශ්‍රායල මැතිවරණයට මාසයකට පෙර වන අතර, 2023 ඔක්තෝබර් 7 වන දින දකුණු ඉශ්‍රායලයට එල්ල වූ ප්‍රහාරයට ආසන්නව, හමාස් සංවිධානයේ ප්‍රධාන මෙහෙයුමක් පිළිබඳව ජනාධිපති බින් සයිඩ් (MBZ) විසින් නෙතන්යාහුට අනතුරු අඟවා තිබූ බවට පළ වූ වාර්තා සම්බන්ධයෙන් ආන්දෝලනයක් මතුව තිබූ පසුබිමකය.
”මෙම හමුවේදී දෙපාර්ශ්වය විසින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සහ ඉශ්‍රායලය අතර ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා මෙන්ම ඒවා ශක්තිමත් කිරීම සහ වර්ධනය කරගැනීමේ මාර්ග පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන ලදී,” යැයි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ නිල පුවත් ඒජන්සිය වන WAM සඳුදා වාර්තා කළේය. මෙම හමුව පිළිබඳව මුලින්ම වාර්තා කර තිබුණේ ඉශ්‍රායල මාධ්‍ය මගිනි.
එම ප්‍රහාරයේදී පලස්තීන පෝරකයින් විසින් දකුණු ඉශ්‍රායලයේදී පුද්ගලයින් 1,195 දෙනෙකු මරා දමා 250කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රඳවා ගන්නා ලදී. ඊට ඉශ්‍රායලය දැක්වූ ප්‍රතිචාරය ගාසා තීරයට එරෙහි ජනසංහාරක යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වූ අතර, එහිදී අවම වශයෙන් පලස්තීනුවන් 73,669 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත.
ඉශ්‍රායලයේ ‘හාරෙට්ස්’ (Haaretz) පුවත්පත සැප්තැම්බර් 9 වන දින වාර්තා කළේ, ප්‍රහාරයට දින 10කට පමණ පෙර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපතිවරයා දුරකථනයෙන් නෙතන්යාහු ඇමතූ බවයි. එහිදී එවකට හමාස් නායක යහියා සින්වාර් (Yahya Sinwar) විසින් “විශාල පුදුම කිරීමකට” සූදානම් වන බවට කළ තර්ජනයක් පිළිබඳව ඔහු නෙතන්යාහුට අනතුරු අඟවා තිබේ.
ඊට පෙර ද ජනාධිපති බින් සයිඩ් විසින් ඉශ්‍රායලයේ ‘ෂින් බෙට්’ (Shin Bet) බුද්ධි ඒජන්සිය දැනුවත් කර තිබූ බව හාරෙට්ස් වාර්තාවේ සඳහන් විය.
කෙසේ වෙතත්, ප්‍රහාරයට පෙර අගමැතිවරයාට එවැනි තොරතුරක් ලැබුණු බව නෙතන්යාහුගේ කාර්යාලය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.
පසුදින අදහස් දක්වමින් නෙතන්යාහු පැවසුවේ එම වාර්තාව “ගොතන ලද” සහ “දේශපාලන අරමුණින් කරන ලද්දක්” බවයි. ඒ අනුව හාරෙට්ස් පුවත්පතට එරෙහිව නඩු පවරන බවද ඔහු පැවසීය.
සුහද වන සබඳතා
2020 දී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, ඇමරිකානු මැදිහත්වීමෙන් සිදුවූ ‘අබ්‍රහම් ගිවිසුමට’ (Abraham Accords) අත්සන් තැබීමෙන් පසුව ඉශ්‍රායලය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය අතර සබඳතා වර්ධනය විය. එම ගිවිසුම මගින් ඉශ්‍රායලය සහ අරාබි රාජ්‍යයන් කිහිපයක් අතර සබඳතා සාමාන්‍යකරණය විය.
ඉරාන ප්‍රහාරවලින් ආරක්ෂා වීමට උපකාර කිරීම සඳහා ඉශ්‍රායලය විසින් ‘අයන් ඩෝම්’ (Iron Dome) ගුවන්තොටුපළ ආරක්ෂක පද්ධති සහ නිලධාරීන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙත යවා ඇති බව ඉශ්‍රායලයේ ඇමරිකානු තානාපති මයික් හකබී (Mike Huckabee) මැයි මාසයේදී පැවසීය.
සති අන්තයේ සිදු වූ නෙතන්යාහුගේ මෙම සංචාරය පිළිබඳව මුලින්ම වාර්තා කළේ ඉශ්‍රායලයේ ‘චැනල් 12’ (Channel 12) නාලිකාවයි. එම වාර්තාව මගින් අගමැතිවරයාගේ ආරක්ෂාව අනතුරේ හෙළන බවත්, බුද්ධි ඒජන්සියේ මෙහෙයුම් ක්‍රමවේද නිරාවරණය වන බවත් පවසමින් ඉශ්‍රායල ස his military censor වෙත පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ බව ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් (AP) පුවත් සේවය වාර්තා කළේය.
ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වීමට නියමිත ඉදිරි කෙනසෙට් (Knesset) පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී සිය බලය තහවුරු කරගැනීමට නෙතන්යාහු උත්සාහ කරන අතරතුර, හමාස් ප්‍රහාරය සම්බන්ධ අනතුරු ඇඟවීම අගමැතිවරයා නොසලකා හැර ඇති බවට වන මෙම චෝදනාව මතුව තිබේ.
හිටපු හමුදාපති ගාඩි අයිසෙන්කොට්ගෙන් (Gadi Eisenkot) එල්ල වන දැඩි අභියෝගය හමුවේ, දැනට පැවැත්වෙන මූලික ජනමත විමසුම්වලදී නෙතන්යාහු පසුපසින් සිටියි.