එල් නිනෝ සක්රිය වෙයි – අමෙරිකාවේ විද්යාඥයන්
එල් නිනෝ සක්රිය වෙයි - අමෙරිකාවේ විද්යාඥයන්
පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට ජලයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑමේ ස්වාභාවික කාලගුණ රටාව ලෙස සැලකෙන එල් නිනෝ තත්ත්වය සක්රිය වී ඇතැයි අමෙරිකාවේ විද්යාඥයන් ප්රකාශ කර තිබේ.
පසුගිය මාස කිහිපය ඇතුළත සාගර මතුපිට ජලයේ උෂ්ණත්වය අධික ලෙස ඉහළ යෑමත් සමඟ නිවර්තන පැසිෆික් කලාපය තුළ මේ වන විට එම තත්ත්වය වර්ධනය වෙමින් පවතින බව අමෙරිකාවේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පරිපාලන ඒජන්සිය නිවේදනය කර ඇතැයි බීබීසී පුවත් සේවය වාර්තා කළේය. දැනට පළ කර ඇති බොහෝ පුරෝකථනවලට අනුව මෙය සුපිරි එල් නිනෝ තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය වීමේ හැකියාවක් පවතින බවත්, එය ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ ප්රබලතම එල් නිනෝ තත්ත්වයක් බවට පත්වීමට ඉඩකඩ ඇති බවත් වාර්තා වේ.
දශක ගණනාවක් පුරා ගෝලීය මානව ක්රියාකාරකම් හේතුවෙන් සිදුවන ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑම සහ වර්ධනය වෙමින් පවතින එල් නිනෝ තත්ත්වයත් සමඟ ලබන 2027 වසර ලොව වාර්තාගත උණුසුම් වසරක් බවට පත්වනු ඇතැයි ලෝක කාලගුණ විද්යාඥයන් දැනටමත් අනතුරු අඟවා තිබේ. මෙහි බලපෑම් නිසා ලොව පුරා විවිධ කාලගුණ රටාවන්ට මෙන්ම ආහාර සැපයුම සහ ආර්ථිකයටත් එල්ල විය හැකි බාධාවන් 2027 වසර පුරාම පැවතීමේ අවදානමක් ද මතු වී ඇති බව බීබීසී පුවත් සේවය වැඩිදුරටත් වාර්තා කළේය. මධ්යම හා නිවර්තන පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට උෂ්ණත්වය මේ වන විට සෙල්සියස් අංශක 0.5 සීමාව පසුකර ඇති බව අමෙරිකාවේ විද්යාඥයන් තහවුරු කර තිබේ. ඒ සමඟම සමක පැසිෆික් කලාපයට ඉහළින් සුළං රටාවන් ද සැලකිය යුතු අයුරින් වෙනස් වීමට පටන්ගෙන ඇතැයි නිරීක්ෂණය වූ බව අමෙරිකාවේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පරිපාලන ඒජන්සිය සඳහන් කර ඇති අතර, එය එල් නිනෝ තත්ත්වයට වායුගෝලීය ප්රතිචාර දැක්වීමට පටන් ගැනීමේ සංඥාවක් බවද ප්රකාශ කර තිබේ.
ඉදිරියේදී ලෝක ප්රජාවට මුහුණ පෑමට සිදුවන එල් නිනෝ තත්ත්වය පිළිබඳ මුලින්ම අනාවැකියක් පළ කර ඇත්තේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පරිපාලන ඒජන්සියේ භූ භෞතික විද්යා අංශයේ කාලගුණ විද්යාඥයකු වන නැට් ජොන්සන් බව ද වාර්තා වේ. පසුගිය මාර්තුවේදී ඔහු නැඟෙනහිර නිවර්තන පැසිෆික් සාගරයේ අසාමාන්ය ලෙස උණුසුම් වන ජලය හේතුවෙන් පුළුල් බලපෑමක් සහිත දේශගුණික රටාව වන එල් නිනෝ තත්ත්වය පුරෝකථනය කිරිම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති පෘථිවි පද්ධති ආකෘතියෙන් එවැනි තත්ත්වයක් මතුවෙමින් පවතින බව නිරීක්ෂණය කර ඇතැයි විදෙස් මාධ්ය සඳහන් කරයි. මෙවර නිර්මාණය වෙමින් පවතින එල් නිනෝ තත්ත්වය සමාන වන්නේ 1997 වසරේ සිදුවූ එල් නිනෝවට පමණක් බව නැට් ජොන්සන් ප්රකාශ කර තිබේ.
වසර 1997-1998 කාලසීමාවේ උද්ගත වූ එල් නිනෝ තත්ත්වය ලෝක ඉතිහාසයේ සිදුවූ වඩාත්ම ප්රබල එල් නිනෝව ලෙස සැලකෙන අතර, එහි ප්රථිපලයක් ලෙස ලොව පුරා නියඟ, ගංවතුර සහ වෙනත් ස්වාභාවික විපත් රැසක් සිදුවී ඇතැයි වාර්තා වේ. සාමාන්ය එල් නිනෝ තත්ත්වයකදී වායුගෝලයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 0.25%කින් පමණ ඉහළ ගියද, 1997දී වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 1.5කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. එමඟින් ලොව පුරා කොරල්පර පද්ධතිවලින් 16%ක් පමණ විනාශයට පත්වී ඇතැයි ද වාර්තා වේ. මේ අසාමාන්ය දේශගුණික විපර්යාසය හේතුවෙන් ගෝලීය වශයෙන් විශාල මූල්යමය හානියක් සිදුවී ඇති අතර, අනතුරුව ගත වූ වසර 5 ඇතුළත ලොව සමස්ත ආර්ථික හානිය අමෙරිකානු ඩොලර් ට්රිලියන 7.5ක් පමණ වන බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
පේරු රාජ්යයේ වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි සාමාන්ය සිසිල් සාගර කලාපය දෙසට උණුසුම් ජලය ගලා ඒමත් සමඟ එල් නිනෝ තත්ත්වය ආරම්භ වූ බවට ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පරිපාලන ඒජන්සිය නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ භූ භෞතික විද්යා අංශයේ කාලගුණ විද්යාඥයකු වන නැට් ජොන්සන්ගේ පුරෝකථනය තහවුරු කරමින් බවද වාර්තා වේ. මේ වසරේ අගභාගයේදී එම තත්ත්වය ඉතා ප්රබල මට්ටමක් දක්වා වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව 63%ක් බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, එය පසුගිය මැයි මාසයේදී එම ඒජන්සිය ලබා දුන් සම්භාවිතාවට වඩා දෙගුණයක වැඩිවීමක් බව සඳහන් වේ.
විදෙස් මාධ්ය සඳහන් කර ඇත්තේ කාලගුණ විද්යාඥයන් පළ කර ඇති පුරෝකථන එලෙසම පවතින්නේ නම් ලබන නොවැම්බරය වන විට නිවර්තන පැසිෆික් සාගරයේ ජලය සෙල්සියස් අංශක 2.4ක් දක්වා උණුසුම් විය හැකි බවය. එම තත්ත්වය මත ගෝලීය කාලගුණ රටාවන් අවුල් ජාලයක් බවට පත්වනු ඇතැයිද, අමෙරිකාව, නැඟෙනහිර අප්රිකාව සහ චීනයේ ඇතැම් පළාත්වලට ගංවතුර තත්ත්වයක් සහ ඉන්දුනීසියාව, ඔස්ට්රේලියාව සහ දකුණු අප්රිකාව ඇතුළු කලාපවලට දැඩි නියඟ හා ළැව්ගිනි තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ අවදානමක් මතුවනු ඇතැයිද වාර්තා වේ.
එල් නිනෝ යනු මීට සියවස් ගණනාවකට පෙර නත්තල් සමයක පේරූ රාජ්යයේ වෙරළ සීමාවට පැමිණී උණුසුම් සාගර ජලය එහි ධීවරයන් විසින් ජේසු බිලිඳාට උපහාර ලෙස හැඳින්වූ නාමය බවත්, ස්පාඤ්ඤ වදනක් වන එහි අර්ථය කුඩා පිරිමි දරුවා බවත් විදෙස් මාධ්ය සඳහන් කරයි. අද වන විට සමස්ත පෘථිවිය උණුසුම් කරන ප්රබලතම ස්වාභාවික දේශගුණික රටාව හැඳින්විමට යොදා ගෙන ඇත්තේ එම වදන බව සඳහන් වේ. එහි ප්රතිවිරුද්ධ දේශගුණික රටාව වන සාගර ජලය අසාමාන්ය ලෙස සිසිල්වීම එල් නිනා ලෙස හඳුන්වන අතර, එහි අර්ථය කුඩා ගැහැනු දරුවා බව වාර්තා වේ.
– DINAMINA
About The Author
