2026 ගෝලීය සාගිනි දර්ශකයට (GHI) අනුව දත්ත පවතින දකුණු ආසියාතික රටවල් අතරින් අඩුම සාගිනි දර්ශක අගය වාර්තා කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව සමත්ව ඇති අතර, එය පසුගිය දශක දෙක තුළ මෙරට සාගිනි තත්ත්වයේ සිදුවූ သိකිය යුතු ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කරයි.
ඔක්තෝබර් 14 වන දින නිකුත් කරන ලද වාර්තාවට අනුව ශ්‍රී ලංකාව ලබාගෙන ඇති දර්ශක අගය 10.2ක් වන අතර, එමගින් ගෝලීය වශයෙන් ඇගයීමට ලක්කළ රටවල් 122 අතරින් 53 වන ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවට හිමිව තිබේ.
දකුණු ආසියාතික රටවල් අතුරින් 14.5ක අගයක් ලබාගනිමින් නේපාලය දෙවන අඩුම අගය වාර්තා කර ඇති අතර, පිළිවෙලින් බංග්ලාදේශය 19.2ක් ද, ඉන්දියාව 24.1ක් ද, පාකිස්ථානය 25.5ක් ද, ඇෆ්ගනිස්ථානය 28.6ක් ද අගයන් ලබාගෙන ඇත.
ප්‍රමාණවත් දත්ත නොමැති වීම හේතුවෙන් භූතානය සහ මාලදිවයින සඳහා මෙම වාර්තාවේ අගයන් ඇතුළත් කර නොමැත.
ශ්‍රී ලංකාවේ සාගිනි දර්ශක අගය 2000 වසරේ පැවති 22.1 සිට 2006 දී 19.9 දක්වා ද, 2012 දී 20.8 දක්වා ද, 2018 දී 11.4 දක්වා ද, 2026 වන විට 10.2 දක්වා ද ක්‍රමයෙන් පහළ බැස ඇත.
මෙම ප්‍රගතිය මධ්‍යයේ වුවද, ශ්‍රී ලංකාව තවමත් “මධ්‍යස්ථ සාගිනි” (moderate hunger) කාණ්ඩයේ පසුවන අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය සහ පෝෂණ අභියෝග තවදුරටත් පවතින බවයි.
එම වාර්තාව තවදුරටත් හෙළිදරව් කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 4.9%ක් මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙන අතර, වයස අවුරුදු පහට අඩු ළමුන්ගෙන් 10.1%ක් මඳ වර්ධනයෙන් (stunted) සහ 9.3%ක් කෘෂවීමෙන් (wasting) පෙළෙන බවයි. අවුරුදු පහට අඩු ළමා මරණ අනුපාතිකය 0.6%ක් ලෙස පවතියි.
ගෝලීය සාගිනි දර්ශකය මගින් සාගින්න මනිනු ලබන්නේ මන්දපෝෂණය, ළමා මඳ වර්ධනය, ළමා කෘෂවීම සහ ළමා මරණ අනුපාතිකය යන දර්ශක හතර පදනම් කරගනිමිනි. එහි අඩු අගයන් මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ සාගින්න අවම මට්ටමක පවතින බවයි.
ගෝලීය වශයෙන්, වසර විස්සකට ආසන්න කාලයක් පැවති ප්‍රගතියෙන් පසුව සන්නද්ධ ගැටුම්, කාලගුණික බලපෑම් සහ ආර්ථික අර්බුද හේතුවෙන් සාගින්න නැවතත් ඉහළ යාමට පටන් ගෙන ඇති බව 2026 වාර්තාව මගින් අනතුරු අඟවා ඇත.