පාසල් පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ සැලසුම පිළිබඳව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා කළ ප්‍රකාශයෙන් අනතුරුව, එක් ජාතික පාසලක් ඇතුළුව මෙරට පාසල් 1,665ක සිසුන් සංඛ්‍යාව 50ට වඩා අඩු මට්ටමක පවතින බව සංඛ්‍යාලේඛන මගින් අනාවරණය වී තිබේ.
පසුගිය වසර සඳහා සකස් කරන ලද සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, මෙම පාසල්වල සිසුන් 49,189 දෙනෙකු ඉගෙනුම ලබන අතර ගුරුවරුන් 10,324 දෙනෙකු සේවයේ යොදවා ඇත. තවත් පාසල් 1,648ක සිසුන් සංඛ්‍යාව 51ත් 100ත් අතර වන අතර, ගුරුවරුන් 16,923 දෙනෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ සිසුන් 122,891 දෙනෙකු එහි අධ්‍යාපනය ලබයි.
සිසුන් 101ත් 200ත් අතර සිටින පාසල් සංඛ්‍යාව 2,149ක් වන අතර, ගුරුවරුන් 34,450 දෙනෙකු යටතේ සිසුන් 314,851 දෙනෙකු එහි ඉගෙනුම ලබති. සිසුන් 201 සිට 500 දක්වා සිටින පාසල් ප්‍රමාණය 2,546ක් වන අතර, එහි සිසුන් 812,019 දෙනෙකු සහ ගුරුවරුන් 56,925 දෙනෙකු සිටී.
ඊළඟ කාණ්ඩය යටතේ සිසුන් 1,000 දක්වා සිටින පාසල් 1,208ක් පවතින අතර, එහි සිසුන් 831,999 දෙනෙකු සහ ගුරුවරුන් 4,071 දෙනෙකු සිටිති.
සිසුන් 1,001–1,500 කාණ්ඩයට පාසල් 372ක් අයත් වන අතර, එහි සිසුන් 448,994ක් සහ ගුරුවරුන් 23,804ක් සිටිති. මේ අතර, පාසල් 186ක සිසුන් 1,501කට වැඩි නමුත් 2,000ට අඩු සංඛ්‍යාවක් සිටින අතර, එම පාසල්වල සිසුන් 318,966ක් සහ ගුරුවරුන් 16,041ක් සේවය කරති.
එක් පාසලක සිසුන් 2,001–3,000 දක්වා සිටින පාසල් 192ක් අමාත්‍යාංශය විසින් හඳුනාගෙන ඇත. එම පාසල්වල මුළු සිසුන් සංඛ්‍යාව 459,537ක් වන අතර ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාව 21,744කි.
තවත් පාසල් 68ක සිසුන් 3,001 සිට 4,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් සිටිති. පසුගිය වසරේ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව ගුරුවරුන් 10,214 දෙනෙකු යටතේ සිසුන් 230,518 දෙනෙකු මෙම පාසල්වල අධ්‍යාපනය ලබති.
අනෙක් අන්තයෙන්, සිසුන් 4,000කට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිටින්නේ පාසල් 33ක පමණි. එම පාසල්වල සිසුන් 158,580ක් සහ ගුරුවරුන් 6,813ක් සිටිති.
ගුරුවරුන් 10 දෙනෙකුට වඩා අඩු පාසල් 65ක්, ගුරුවරුන් 10–25 අතර සිටින පාසල් 4,242ක්, ගුරුවරුන් 26–50 අතර සිටින පාසල් 1,744ක්, ගුරුවරුන් 51–100 අතර සිටින පාසල් 721ක් සහ ගුරුවරුන් 100කට වැඩි පාසල් 275ක් අමාත්‍යාංශය විසින් හඳුනාගෙන තිබේ.
අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රගාඪ සංශෝධනයන් සිදුකිරීමට රජය සතු සැලසුම පිළිබඳව ජනාධිපති දිසානායක මහතා මෑතකදී අදහස් දැක්වීය. එහිදී ඉතා අඩු සිසුන් සංඛ්‍යාවක් සහිත පාසල් පවත්වාගෙන යාමේ ප්‍රායෝගිකභාවය පිළිබඳව ඔහු ප්‍රශ්න කළේය.
අමාත්‍යාංශය විසින් සකස් කරන ලද සංකල්ප පත්‍රිකාවට අනුව, සෑම ළමයෙකුටම තමන් පදිංචි ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර තුනක අරයක් ඇතුළත ප්‍රාථමික පාසලක් ලබා දීමට රජය තීරණය කර ඇත. සෑම අධ්‍යාපන කලාපයකම ප්‍රාථමික පාසලක් හෝ සියලු අත්‍යවශ්‍ය පහසුකම්වලින් සමන්විත ශක්තිමත් ප්‍රාථමික අංශයක් සහිත ද්විතීයික පාසලක් පිහිටුවීමට නියමිතය.
මෙම කාණ්ඩය යටතේ සංවර්ධනය සඳහා පාසලක් තෝරා ගැනීමේදී, පසුගිය වසර තුන තුළ 1 ශ්‍රේණියට ඇතුළත් වූ සිසුන් සංඛ්‍යාව, සලකා බලන වසර සඳහා ලැබී ඇති ඇතුළත් වීමේ ඉල්ලීම්, ආසන්න පාසල්වල සිසුන් අනුශෝෂණය කරගැනීමේ (ඇතුළත් කරගැනීමේ) හැකියාව, වයස අවුරුදු පහට අඩු ළමුන් සංඛ්‍යාව සහ පවතින යටිතල පහසුකම් ඇතුළු කරුණු අටක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන බව අමාත්‍යාංශ ලේඛනයක සඳහන් වේ.