දකුණු ගාසා තීරයේ ප්‍රධාන රෝහලට ඊශ්‍රායලය විසින් රාත්‍රියේ එල්ල කරන ලද ගුවන් ප්‍රහාරයකින් ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු සහ නව යොවුන් වියේ පිරිමි ළමයෙකු ඇතුළුව අවම වශයෙන් පලස්තීනුවන් හය දෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බව වෛද්‍යවරු පවසති. මෙය යුද්ධයෙන් විනාශ වී ඇති එම ප්‍රදේශයේ වසරක් පැරණි සටන් විරාමයට හානි කරමින් එල්ල වූ නවතම ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරයයි.
මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වී ඇත්තේ ඛාන් යුනිස් (Khan Younis) හි පිහිටි නසාර් (Nasser) රෝහලේ ශල්‍ය වාට්ටු පිහිටි ගොඩනැගිල්ලකටයි. තමන් ජ්‍යෙෂ්ඨ හමාස් අණදෙන නිලධාරියෙකු ඉලක්ක කළ බව පැවසූ ඊශ්‍රායල හමුදාව, සටන්කාමීන් ප්‍රහාර සැලසුම් කිරීම සඳහා රෝහල් සංකීර්ණය භාවිත කළ බවට චෝදනා කළ අතර හමාස් සංවිධානය එම චෝදනාව ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
මිසයිල දෙකක් මහල් පහකින් යුත් ගොඩනැගිල්ලේ වහලය සිදුරු කරගෙන කඩා වැටීමෙන් විශාල හානියක් සිදු වූ බව වෛද්‍යවරු සහ ඇසින් දුටුවෝ පැවසූහ. ගාසා තීරයේ මිලියන 2ක ජනගහනයෙන් අඩකට පමණ සේවය සපයන ශල්‍ය වෛද්‍ය අංශය මේ හේතුවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අකර්මණ්‍ය වී ඇත. තවත් විසි දෙනෙකු තුවාල ලබා තිබේ.
සටන් විරාම ගිවිසුම සහ පුළුල් සාම සැලැස්ම අධීක්ෂණය කරන එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ‘සාම මණ්ඩලය’ (Board of Peace), තනි ප්‍රහාරයකට ප්‍රතිචාර දක්වන දුර්ලභ අවස්ථාවක් සනිටුහන් කරමින්, එම ගිවිසුමට ගරු කරන ලෙස ඊශ්‍රායලයෙන් සහ හමාස් සංවිධානයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
ප්‍රහාරයෙන් තුවාල ලැබූ වෛද්‍යවරයෙකු වන අයිමන් අබු ඔබෙයිඩ් (Ayman Abu Obeid) පැවසුවේ තමා රෝහලේ රාත්‍රී සේවා මුරයක නිරතව සිටියදී, තමා ඇතුළු පිරිසක් නිදා සිටි කාමරය හරහා පිපිරීමක් සිදු වූ බවයි.
”හදිසියේම මුළු ලෝකයම උඩු යටිකුරු වුණා. එකවරම හැමතැනම අඳුරු වුණා,” යැයි ඔහු රෝහල් ඇඳක සිට පැවසීය. ඔහු අසල පුපුරා ගිය කොන්ක්‍රීට් දූවිලිවලින් වැසී ගිය කැඩී බිඳී ගිය ගෘහ භාණ්ඩ සහ වෛද්‍ය උපකරණ ගොඩගැසී තිබෙනු දක්නට ලැබුණි. සිවිලිමෙන් කැඩී ගිය වයර් එල්ලෙමින් තිබුණි.
මියගිය අය අතර, ගාසා තීරයේ පලස්තීනුවන්ට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දීමට උපකාර කරන සංචාරක ඇමරිකානු වෛද්‍යවරුන් තිදෙනෙකු සමඟ එක්ව කටයුතු කරමින් 2026 වසරේ තිරගත වූ “American Doctor” වාර්තා චිත්‍රපටයේ පෙනී සිටි ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වන රෙසික් අබුෂිරා (Rezik Abushira) ද වේ. ගාසා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට අනුව මියගිය පිරිස අතර 13 හැවිරිදි පිරිමි ළමයෙකු ද සිටී.
බ්‍රහස්පතින්දා දිනයේ පසුව සිදු වූ වෙනම සිදුවීම්වලින් තවත් පලස්තීනුවන් සිව් දෙනෙකු මිය ගියහ. ගාසා නගරයේ මෝටර් රථයකට එල්ල වූ ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාරයකින් දෙදෙනෙකු මිය ගොස් කිහිප දෙනෙකු තුවාල ලැබූ අතර, මධ්‍යම ගාසා තීරයේ බුරේජ් (Bureij) සරණාගත කඳවුරේදී ඊශ්‍රායල වෙඩි තැබීමකින් තවත් අයෙකු මිය ගිය බව වෛද්‍යවරු පැවසූහ. ඒ අනුව බ්‍රහස්පතින්දා දිනයේ මුළු මරණ සංඛ්‍යාව අවම වශයෙන් දහයක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
සිව්වැන්නා මිය ගොස් ඇත්තේ උතුරු ගාසා තීරයේ ජබාලියා (Jabalia) හි සුසාන භූමියක් අසල එල්ල වූ ගුවන් ප්‍රහාරයකිනි.
වාහනයට එල්ල කළ ප්‍රහාරය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඊශ්‍රායල හමුදාව පැවසුවේ වැඩිදුර තොරතුරු ලබා නොදී තමන් හමාස් සටන්කාමියෙකුට පහර දුන් බවයි. අනෙක් සිදුවීම් දෙක සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් කිසිදු ප්‍රකාශයක් සිදු නොකළේය.
හමාස් බලකා අණදෙන නිලධාරියෙකුට පහර දුන් බව ඊශ්‍රායලය පවසයි
රෝහල් ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඊශ්‍රායල හමුදාව කියා සිටියේ, තමන් “හමාස් සංවිධානයේ ඛාන් යුනිස් බලකායේ අණදෙන නිලධාරියා” ලෙස හැඳින්වෙන මුහම්මද් අබු ඉස්මයිල් (Muhammad Abu Ismail) නැමැත්තෙකු ඉලක්ක කළ බවයි. ඔහු සහ අනෙකුත් සටන්කාමීන් “නසාර් රෝහල තුළ සැඟවී සිටි” බව හමුදාව පැවසීය.
සටන්කාමීන් “නසාර් රෝහල් පරිශ්‍රය මූලස්ථානයක් බවට පත් කර ගනිමින් එතැන් සිට මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කළ” බවට හමුදාව චෝදනා කළේය.
මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස තමන් රෝහල භාවිත කළ බවට හමුදාව කරන ප්‍රකාශය හමාස් සංවිධානය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ප්‍රහාරයෙන් තම කණ්ඩායමේ නායකයෙකු ඉලක්ක වී ඇත්ද, තුවාල ලබා ඇත්ද නැතහොත් මිය ගොස් ඇත්ද යන්න පිළිබඳව ඔවුන් වහාම අදහස් පළ කළේ නැත.
ගාසා යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ඊශ්‍රායල හමුදාව අවම වශයෙන් හත් වතාවක්වත් නසාර් රෝහල් සංකීර්ණයට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇති බව රෝහල් නිලධාරීහු පවසති.
”ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය පහසුකම් එහි ජනතාවගේ ජීවනාලියයි. ඒවා ආරක්ෂා කළ යුතුය. ඒවා කිසි විටෙකත් හමුදාකරණයට ලක් කිරීම හෝ ඒවාට පහර දීම නොකළ යුතුය,” යනුවෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ප්‍රධානී ටෙඩ්‍රොස් අද්නාම් ගෙබ්‍රෙයිසස් (Tedros Adhanom Ghebreyesus) නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පැවසීය.
2025 අගෝස්තු මාසයේදී එම රෝහලට ඊශ්‍රායලය විසින් එල්ල කරන ලද ද්විත්ව ප්‍රහාරයකින් (double-tap attack) මාධ්‍යවේදීන් සහ සෞඛ්‍ය සේවකයින් ඇතුළුව අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 20 දෙනෙකු මිය ගියේය.
ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ රෝහල් ආරක්ෂිත ස්ථාන ලෙස සැලකේ. රෝහල්වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සහ ඒවා හමුදාමය අරමුණු සඳහා භාවිත කිරීම යන දෙකම සාමාන්‍යයෙන් නීතිය උල්ලංඝනය කිරීම් ලෙස සැලකේ.
ඇතැම් කොන්දේසි යටතේ වෛද්‍ය පහසුකම්වලට හිමි ආරක්ෂිත තත්ත්වය අහිමි විය හැකි වුවද, යුද්ධය අතරතුර රෝහල්වලට එල්ල කළ ප්‍රහාර සාධාරණීකරණය කිරීමට ඊශ්‍රායලය බොහෝ අවස්ථාවලදී ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි ඉදිරිපත් කර නොමැති බව මානව හිමිකම් කණ්ඩායම් පවසයි.
2025 ඔක්තෝබර් මාසයේ ඇති කරගත් සටන් විරාමය මගින් ප්‍රධාන පෙළේ සටන් නතර වූ නමුත්, ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර නැවැත්වීමට හෝ හමාස් සංවිධානය නිරායුධ කිරීමට එය අපොහොසත් වී තිබේ. සටන් විරාමය බලාත්මක වූ දා සිට අවම වශයෙන් පලස්තීනුවන් 1,600 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇත. එම කාලය තුළ ඊශ්‍රායල සෙබළුන් පස් දෙනෙකු ද මිය ගොස් තිබේ.